فلز یاب و لوله یاب

 

مداري كه بصورت كيت در دسترس شماست يك فلزياب با كاربرد آماتوري است . از اين مدار مي توان بعنوان يافتن فلزات در عمق حداكثر 50 سانتيمتري يا بعنوان لوله ياب ( تعيين مسير لوله در ديوار ) استفاده نمود . مدار از نظر فني شامل دو نوسان ساز مي باشد . نوسان ساز اوليه شامل فيلتر 5/5 مگاهرتز و ترانزيستور T1  مي باشد و نوسانات اين بخش توسط ترانزيستور T2  تقويت مي شود . نوسان ساز دوم نيز شامل بوبين L  ، خازن موازي آن ( خازن VC  ) و ترانزيستور T3  است .

طرز عملكرد اين مدار بگونه اي است كه هر گونه تغيير در وضعيت نوسان ساز دوم ( اين امر با نزديك شدن فلز به بوبين جستجوگر  صورت مي پذيرد ) باعث تغيير در وضعيت پايداري دو نوسان ساز شده و نتيجه در خروجي بصورت صوت تقويت شده ( توسط مدار آمپليفاير LM386  ) ظاهر مي شود .

در مونتاژ قطعات به اين موارد توجه نمائيد :

خازن هاي عدسي بر اساس كد شناسائي روي بدنه شان ابتدا كاملاً متمايز و سپس در مكانهاي  نصب شوند .

خازن هاي الكتروليت بر اساس پايه مثبت و منفي شان نصب شوند . ( محل قرار گرفتن پايه مثبت با علامت + مشخص شده است .

در محل VC يكعدد خازن بطور صحيح نصب شده است .

فيلتر 5/5 مگاهرتز بترتيب پايه ها در مكان خود نصب شود . اين فيلتر شباهت به خازن عدسي دارد ولي داراي 3 پايه است . جهت قرار گرفتن اين فيلتر فرقي نمي كند ولي از نظر رديف بر شكل روي فيبر منطبق شود .

ديود سيگنال راديوئي چنان نصب شود كه نوار سفيد روي بدنه آن عکس نوار سفيد شكل روي فيبر منطبق شود .

پتانسيومتر بترتيب پايه ها در مكان خود نصب شود . بسته به سايز اين قطعه ، براي پايه وسط اين قطعه ، بر روي فيبر دو سوراخ تعبيه شده كه فقط يكي از آنها مورد استفاده قرار مي گيرد .

ترانزيستورها چنان در مكانشان نصب شوند كه از نظر سطح مقطع بر شكلهاي روي فيبر منطبق شوند .

آي سي نيز چنان در مكان خود نصب شود كه تو رفتگي U شكل لبه آن بر شكل مشابه روي فيبر منطبق شود .

قبل از نصب بوبين جستجو گر لازم است كه حتماً  لاك نوك پايه هاي آن توسط تيغ و بطور كامل ( گرداگرد ) تراشيده شود . در غير اينصورت هنگام لحيمكاري اتصال كامل بين مس داخلي سيم  و نوارهاي مسي مدار برقرار نشده و مطمئناً كيت عمل نخواهد كرد .

اين كيت نياز به يك بلندگوي معمولي هشت اُهم دارد كه بايد توسط دو رشته سيم به محل SP متصل شود . براي اين بلندگو حتماً از يك قاب مناسب استفاده شود تا قدرت صوتي آن بيشتر و دقيق تر باشد . در يك آزمايش مي توانيد بلندگو را بطور معكوس داخل يك ليوان با قطر مشابه بلندگو قرار دهيد تا اهميت قاب مناسب در تغيير قدرت و كيفيت صدا برايتان آشكار شود .

منبع تغذيه اين كيت مي تواند يك باتري 9 ولت يا مجموعه اي از 6 باتري قلمي سري شده باشد و بايد با رعايت قطب مثبت و منفي به محل كانكتور BAT  متصل شود .

آزمايش مدار :

ابتدا پتانسيومتر POT را در وضعيت وسط قرار داده و سپس تغذيه 9 ولت را با رعايت مثبت و منفي به مدار متصل كنيد . در اينصورت صدائي در بلندگو شنيده خواهد شد كه قدرت و ضعف آن توسط پتانسيومتر قابل تنظيم مي باشد . اكنون يك وسيله فلزي ، مثلاً پايه فلزي هويه يا يك انبردست را به بوبين جستجو گر نزديك كنيد . ملاحظه مي شود كه نتيجه  نزديك شدن شيئ فلزي به اين بوبين تغييرات در صوت بلنگو خواهد بود . براي بهترين وضعيت با چند بار نزديك و دور كردن شيئ فلزي به بوبين و همزمان تنظيم صداي بلندگو توسط پتانسيومتر ، به بهترين وضعيت مدار از نظر برد خواهيد رسيد . بطور مثال در تنظيم خوب پتانسيومتر ، بوبين يك وسيله فلزي 10 در 10 سانتيمتر را از فاصله تقريبي 15 تا 20 سانتيمتري تشخيص داده و نتيجه بصورت تغيير در صوت ظاهر مي شود . بديهي است قدرت تشخيص مدار بستگي به بزرگي و جرم فلز دارد . بطور مثال بوبين جستجو گر قادر است يك وسيله فلزي به ابعاد 50 در 50 سانتيمتر را از حدود 40 سانتيمتري تشخيص دهد و يا يك باتري كتابي 9 ولت را از حدود 10 سانتيمتري تشخيص خواهد داد . با چندين بار تنظيم پتانسيومتر در وضعيت هاي مختلف ، بهترين نتيجه حاصل خواهد شد . براي نتيجه بهتر توصيه مي شود پتانسيومتر چنان تنظيم شود كه صداي بلندگو نزديك به قطع شدن باشد . در اينصورت با نزديك شدن فلز به بوبين ، صدا قطع مي شود .

 براي استفاده راحت از اين فلزياب يك دسته جستجوگر شامل يك ميله چوبي بطول تقريبي 120 سانمتيمتر و يك صفحه دايره اي از جنس پلاستيك يا چوب ، و بكمك يك لولاي عايق به يك طرف ميله چوبي متصل و سپس بوبين جستجوگر را بر روي آن نصب كنيد . مدار نيز داخل يك قاب پلاستيكي و در پائين ميله نصب و بوبين توسط دو رشته سيم به داخل قاب منتقل شود . بجاي پتانسيومتر مي توان از يك ولوم  5  كيلو اُهم همراه با سرپيچ پلاستيكي استفاده و آن را بر روي جعبه نصب نمود . خروجي صوتي را مي توان هم به يك بلندگو و در صورت نياز به حساسيت بيشتر به يك گوشي متصل نمود . مطابق شكل بالا بوبين در زير صفحه چوبي دايره اي نصب مي شود و حدفاصل بوبين تا مدار از حداقل سيم ( حداكثر 10 سانتيمتر ) استفاده شود . براي ثابت نمودن بوبين بهتر است ابتدا دورادور آن را توسط چسب نواري پوشش دهيد تا هيچ تغييري در شكل بوبين بوجود نيايد و سپس آن را توسط چسب يا چند بسط كوچك بر روي سطح زيرين چوب محكم نمائيد  .